Kafkas Savaşı kurbanlarını anma etkinlikleri 21 Masyıs günü Sohum’da düzenlendi.
21 Mayıs, binlerce Abhaz’ın vatanlarını terk etmek zorunda kaldığı Rus-Kafkas Savaşı’nın sona ermesinin 162. yıldönümüydü. Muhacirler Türkiye ve çeşitli Orta Doğu ülkelerinde sığınak buldular.
Anma etkinlikleri saat 19:00’da, gençlerin Sergey Bagapş Meydanı’ndan sahildeki muhacir anıtına doğru düzenlediği meşaleli yürüyüşle başladı. Yürüyüşe katılanların çoğu geleneksel kıyafetler giymişti. Genç erkek ve kızlar, Abhaz ve Çerkes bayrakları, Kafkas Halkları Konfederasyonu bayrağı ile birlikte, yabancı topraklara geri dönmemek üzere gidenlerin anısını simgeleyen aile armaları ve soyadlarının yazılı olduğu sancaklar taşıdılar.
Yürüyüş konvoyu, sahil şeridinden geçerek Gennady Lakoba tarafından yapılan Muhacir Anıtı^na ulaştı.
Cumhurbaşkanı Badr Gunba, Başkan Yardımcısı Beslan Bigvava, Başbakan Vladimir Delba, Parlamento Başkanı Lasha Ashuba, Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Beslan Eshba, Parlamento milletvekilleri, hükümet üyeleri, tarihi vatanlarına dönen muhacirlerin çocukları, toplum temsilcileri, üniversite ve lise öğrencileri Kafkas Savaşı kurbanlarının anısını onurlandırmak için Muhacir Anıtı’na çiçek bıraktı.
Anıtın önünde Abhazya Devlet Korosu bir konser verdi. Sanatçılar, zorla göç temasına ilişkin Abhaz yazarların eserlerinden şarkılar seslendirdiler. Gecenin sunuculuğunu Abhazya Halk Sanatçısı Kesou Hagba yaptı. Hagba, muhacirlik temasına ilişkin Abhaz şairlerin şiirlerini okudu.
Ardından, geleneğe uygun olarak, tören katılımcıları çelenkleri suya bıraktı. Daha sonra Muhacirler Rıhtımı’nda ritüel “Nart ateşi” yakıldı.
Anma etkinlikleri eskiden Abhazya’da 31 Mayıs’ta yapılıyordu, ancak 2011’den sonra 21 Mayıs’ta yapılmaya başlandı.
31 Mayıs 1990’da Muhacirler Rıhtımı’nda bir anıt taşı dikildi. Eylül 2010’da ise bu taşın yerine, 19. yüzyıl Kafkas Savaşı’nın kurbanları olan Abhaz muhacirlere adanmış bir anıt dikildi. Anıt, bronz dökümden yapılmış bir atlı ve at figüründen oluşmaktadır. Yukarı doğru kaldırılmış ve yumruk haline getirilmiş binicinin eli, yeniden doğuşa olan arzuyu simgelemektedir. Heykelin yaratıcısı, ünlü Abhaz sanatçı ve heykeltıraş Gennady Lakoba’dır.
Abhaz muhacirlerin torunları da, 1880’lerde Türk gemilerinin binlerce Abhaz’ı indirdiği Kefken (Türkiye) sahiline çiçekler bırakıyor. Muhacirlerin birçoğu mağaralarda yaşamak zorunda kaldı, açlık ve hastalıklardan hayatını kaybetti. Bazıları, vatanlarını kaybetme trajedisini atlatarak yabancı bir ülkede hayatta kalmayı başardı, yeni bir hayata başladı ve yaşamlarını düzene soktu. Kefken’de, “elma ağacı mezarlığı” olarak da bilinen tarihi bir Abhaz mezarlığı bulunmaktadır. Türkiye’deki Abhazlar, tarihi durumun tüm dramına rağmen, dillerini, geleneklerini, atalarından kalma yaşam tarzlarını ve zihniyetlerini koruyabildiler. İnsanlar, Abhazya’da terk ettikleri köylere benzeyen yerlere yerleşmeye çalıştılar. Her ailede, nesilden nesile, anavatanlarına, Abhazya’ya dönme hayali aktarılmaktadır.
Kaynak: Apsnypress, 21 Mayıs 2026.