Abhaz geleneksel mutfağını etkileyen özellikler Abhazya’nın yerel, doğal ve ekonomik koşullarıdır.
Genel olarak Abaza mutfağının geleneksel yemeklerini şöyle sayabiliriz:
– Abısta-абыста – Mamalıga: Kuru mısır lapası. Daha önce darı ile yapılan abısta, XIX. yüzyılda değişime uğrayarak mısır ile yapılmaya başlandı,
– Açaş- ачаш: Buğdaydan yapılmış peynirli bir çeşit pide,
– Peynir çeşitleri,
– Ahartsı- ахарцы: Ekşitilmiş süt,
– Akuats- акуац: Kurutulmuş, isli yada pişirilmiş et,
– Açapa- ачапа: Ceviz katılmış, cevizle süslenmiş salata,
– Araşı- арашы: Üzerine ceviz sosu dökülmüş tavuk veya hindi eti,
– Asıdzbal- асыдзбал: Kırmızı ve yeşil erikten yapılan ekşi sos,
– Acıka ve yerli ev şarabı.
– Akud- акуд: Genelde abıstanın yanında sıcak verilen, ezilmiş kuru barbunyadan yapılan sebze yemeğidir. Çeşitli baharatlar, kinza ve acıka ile pişirilir.
Masaya taze sebzeler ya da turşu koyulur. Turşu çeşitli tohum ve bitkilerle aromalı hale getirilmiş ve az bekletilmiştir. Ayrıca masada mutlaka taze soğan, maydanoz, dere otu, kinza gibi yeşillikler olmalıdır. Eskiden Abhaz sofrasında yenilebilir yabani bitkiler de konulurdu.
Herhangi bir Abhaz yemek masasını idare edecek saygı gören önder bir büyük (tamada-ayhabı) olmalıdır.
Abhaz sofrasında her zaman ilk olarak kutsal yaratıcıya şükredilir, kadeh kaldırılır ve bu dua ayakta yapılır. Eğer sofra cenaze ve yas için kurulmuşsa ayağa kalkılmaz.
Abazalar eski zamanlardan beri sarhoş olmadan içmeyi biliyorlar ve yemek sonunda masadan kadehlerce şarap içmemiş gibi kalkabiliyorlar.
Abhaz sofralarında enteresan hikayeler, efsaneler, atasözleri anlatılır, zafer şarkıları söylenir. Gençler için otantik bir eğitim yeri olan bu masalarda gençlere öğretilen ilk şey misafirlere karşı davranışları ve büyüklere gösterilecek saygıdır.
Kaynak: Sputnik Apsny – Ç.: Neris K. Abagba