Sohum Merkezi Sergi Salonu’nda (ЦВЗ), Abhaz sülale kültürünün ve tarihsel hafızasının en önemli sembolleri olan aile armalarını (damgalarını) bir araya getiren “Soyun Gücü” (Sila Roda) adlı anlamlı bir sergi açıldı. Sergide, sanatçı ve araştırmacı İrma Papaskiri-Arşba’nın ünlü Abhaz sülalelerinin damgalarından oluşan özel koleksiyonu sanatseverlerin ve araştırmacıların beğenisine sunuldu.
Serginin açılış konuşmasını yapan Merkezi Sergi Salonu Direktörü Elvira Arsalia, sergilenen eserlerin tarihsel birer sembol olmanın ötesinde, gündelik yaşamın bir parçası haline getirilerek korunabileceğine dikkat çekti:
“Burada sunulan eserler; mücevherlerden heykele, dekoratif sanatlardan el sanatlarına kadar mirasımızı günlük yaşamımıza entegre etmenin ve korumanın eşsiz birer yoludur. İrma Papaskiri-Arşba, hem derinlikli bir sanatçı hem de hassas bir araştırmacıdır. Son 13 yıldır bu alanda ciddi bir araştırma mesaisi yürüttü. Bugün burada tanıklık ettiğimiz sergi, muhtemelen bu uzun soluklu emeğin duraklarından sadece biri. Sanatçımızın gelecekte daha pek çok keşfe imza atacağına yürekten inanıyorum.”
Abhazya Sanatçılar Birliği Başkanı Diana Hintba da serginin arkasındaki titiz hazırlık sürecine vurgu yaparak, “Bu serginin ne kadar büyük bir özenle hazırlandığını gördüğümde, başarısından en ufak bir şüphe duymamıştım. Gerçekleştirdiğiniz bu araştırma gerçekten takdire şayan, emeğiniz için teşekkür ederiz” ifadelerini kullandı.
Tebrikleri kabul eden sanatçı İrma Papaskiri-Arşba ise kendi halkına şu sözlerle seslenerek kadim kültürel kodların yaşatılması çağrısında bulundu:
“Kültürümüzün bu kendine has benzersizliğini kaybetmeye hakkımız yok. Bu mirasla yaşayın, onu çocuklarınızla paylaşın. Bırakın kendi sülale nişanlarını kendileri çizsinler, evlerini bu sembollerle sülesinler; en önemlisi budur. İnsan yaşlandıkça ve farklı kültürlerden farklı insanlar tanıdıkça, kadim etik ve ahlak kodlarımızı barındıran Apsuara geleneğinin ne kadar eşsiz olduğunu çok daha iyi anlıyor.”
Büyük ilgi gören sergide, özellikle Abhazya tarihine yön veren A.K. Çaçba-Şervaşidze ile Abhaz edebiyatının kurucusu Dmitriy Gulia gibi köklü sülalelerin (Azhva) tarihsel damgaları ön plana çıkıyor. Ekspozisyonda ayrıca Abhaz sülale adlarını ve bu sülalelerin damgalarını içeren kapsamlı bir kitap çalışması ile Efrem ve Marina Eşba, Dmitriy Gulia, Bagrat Şinkuba, Şalva İnal-İpa gibi Abhaz halkının yetiştirdiği önemli şahsiyetlerin fotoğrafları da yer alıyor.
* Kaynak: Apsnypress 09.06.2026
İrma Papaskiri-Arşba’nın 13 yıllık saha ve arşiv çalışmasına dayanan bu sergisi, Abhazya toplumsal hafızasının dijital çağda korunması adına büyük bir anlam taşımaktadır. Damgalar, Kafkasya’da sadece birer aile işareti değil; sülalelerin tarihsel mülkiyetini, coğrafi kökenlerini ve toplumsal hiyerarşideki yerlerini gösteren hukuki ve kültürel vesikalardır. Sanatçının da vurguladığı gibi, bu kadim sembollerin modern tasarımlarla (takı, heykel, dekorasyon) yeniden canlandırılarak genç kuşakların dünyasına sokulması, diaspora bağlarının diri tutulması adına hayati bir formüldür.