Abhaz halkının tarihinde iz bırakmış, yaşadıkları dönemlere etki etmiş çok sayıda kadın olmuştur. Bunların arasında sayısız imparatoriçeler, kraliçeler, prensesler olduğu gibi, kadın diplomatlar, bilim kadınları, sanatçılar, yazarlar, gazeteci, polikacı ve aktivistlerin de sayısı da oldukça fazladır.
Hepsi farklı zamanlarda yaşamış bu Abhazyalı kadınlar, genellikle babaları, kardeşleri ve kocaları vatan savunmasındayken bile hem annelik rolünü hem de politikacıların, iş adamlarının ve hayatın zorunlu kıldığı diğer görevleri mükemmel bir şekilde yerine getirmişlerdir.
Yakın tarihimize ve günümüze damgasını vurmuş başarılı kadınlarımızdan ilk akla gelen bazı isimleri şöyle sayabiliriz:
Keriman Halis Ebjnou
Abhaz kökenli dünya güzelimiz. 3 Temmuz 1932 yılında Brüksel’de yapılan dünya güzellik yarışmasını kazandı. Tarihsel vatanı Abhazya olan Keriman Halis yarışmada Türkiye’yi temsil etmişti.
Saria Lakoba (Cihoğlu)
Abhazya’nın tanınmış Sovyet devlet adamı Nestor Lakoba’nın eşiydi. SSCB Başsavcısı Roman Rudenko, eşinin politik durumundan dolayı trajik bir hayat yaşayan Sariya hakkında, “Bu değerli kadının bir anıtı dikilmeli” demişti.
Violet Maan
Yalnızca 14 yaşındaydı Abhazya Cumhuriyeti Onur Sanatçısı ve Halk Sanatçısı ünvanı verildiğinde. Bagrat Şinkuba’nın sürgünü anlatan “Ninni” adlı şiirinin şarkısını seslendirmesiyle büyük ün kazandı. 1960’lı yılların başında tiyatro bölümü mezunu bir grup arkadaşıyla Abhazya Samson Çanba Tiyatrosu topluluğunu oluşturdular ve birçok başarılı oyun sahnelediler.
Mary Avidzba
Abhazya’nın ilk pilotu. İkinci Dünya Savaşı’na savaş pilotu olarak katıldı, işgalci Alman mevzilerine 477 sortide 63 bin kg. bomba bıraktı, 954 kez cephe hattını geçti. Avidzba, “Almanya Zaferi” ve “Kafkas Savunması” madalyalarıyla taltif edildi.
Adile Abbasoğlu
Halk kahramanı Abhaz lider Nestor Lakoba ailesinden biri olarak, o dönemde yaşanan Stalinist baskıyı canlı kalarak atlattı. O, bu aileyle birlikte yaşadığı dehşeti, “Unutamam” adlı kitapta dile getirdi.
Saida Gunba
1974 yılında atletizme başladı. 1979 yılında SSCB Yaz Olimpiyatları Şampiyonu, 1978 yılında Tiflis’te SSCB şampiyonu oldu. Kişisel rekorunu 1980 yılında ciritte 68.28 metre ile kırdı.
Minadora Zuhba
Samson Chanba tiyatrosunun sevilen aktristi, Halk Sanatçısı. Sayısız oyunda çok çeşitlikadın karakteri oynadı ve seyirci tarafından her zaman çok sevildi.
Nelly Eşba
Abhazya Halk Sanatçısı, ilk profesyonel Abhazca tiyatro yönetmeni, Abhazya’nın ilk kadın avukatı. “Akhdz-Apsha” şövalye nişanına sahip.
Saida Delba
Abhaz halkının 1992’deki kurtuluş savaşına katıldı ve 30 Kasım 1992’de şehit oldu. Ölümünden sonra Leon Nişanı ve Dırmit Gulya Devlet Ödülü’ne layık görüldü.
Marina Eşba
Abhazya’nın önemli devlet adamı, devrimci, diplomat Ephrahim Eşba’nın kızıdır. Abhazya’nın ilk heykeltraşı, tasarımcısı olan Marina Eşba, Dırmit Gulya Devlet Ödülü sahibi bir sosyal aktivisttir. Sohum Merkez Parkı’ndaki anıt (1973) ve Lıkhnı köyündeki İkinci Dünya Savaşı şehitleri adına yaptığu anıt öanmli eserleri arasındadır.
Nelly Tarba
Abhaz halk şairi, yazar, şair, çevirmen, politika yazarıdır. Abhazya Devlet Drama Tiyatrosu için yazdığı birkaç eseri de bulunmaktadır. Abhazya Yazarlar Birliği, SSCB Yazarlar Birliği ve Rusya Yazarlar Birliği üyesi olmuştur. Abhazya Kültür İşçisi Onur ödülü ve birçok ödülün sahibidir. Abhazca ve Rusça yazdığı çok sayıda çocuk kitabı da vardır.
Margarita Ladariya
Abhazya Devlet Üniversitesi Rus ve Yabancı Edebiyat Tarih Bölümü Başkanıdır. Ladariya monografi yazıları, ders kitapları, bilimsel ve yöntemsel çalışmalara dair kitaplarıyla tanınır. Order “Şeref madalyası” ve “Akhdz-Apsha” nişanı sahibidir.
Natella Akaba
Tarihçi, siyaset bilimci, Abhazya Kadınlar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı, “Altın Parlamento” ve Abhazya Yüksek Konseyi üyesidir. Halen Kamu Odası sekreteri olarak görev yapmaktadır.
Tamara Şakrıl
Bilim kadını, dilbilimci, filolojik bilimler profesörü, sosyal ve politik aktivisttir. 50’den fazla bilimsel makale ve kitap yazmıştır. Şakrıl hayatı boyunca Abhazya’nın ulusal çıkarlarının geliştirilmesi ve Abhaz halkının haklarının korunması için mücadele etmiştir.
Maya Gerzmava
Abhazya Halk Sanatçısı, üstün yetenekli bir dansçı. 1966 yılında Abhazya Devlet halk şarkıları ve dans topluluğuna katıldı. 2004 yılında order “Akhdz-Apsha” nişanına layık görüldü.
Sofa Agumaa
Tiyatro emekçisi. Abhaz Devlet Tiyatrosu’nda 70’den fazla oyunun görüntü yönetmenliğini yaptı. Halen Ulusal Gençlik Tiyatrosu’nda sanat yönetmeni.
Ludmila Gumba
Abhazya’nın ilk pop şarkıcısı. 1953 doğumlu sanatçı 1972 yılından beri Apsnı-67 vokal-enstrümantal topluluğunun solisti. Gumba order “Akhdz-Apsha” nişanı ve Dırmit Gulya Devlet Ödülü sahibi.
Alice Gitsba
Rusya ve Abhazya opera şarkıcısı sanatçı, 1970 Sohum doğumlu. Sohum Müzik Okulu ve Moskova’daki Rusya Müzik Akademisi’nde okudu. Halen Moskova “Helikon-Opera” müzikal tiyatro solisti olan sanatçı 2004 yılında Rusya Onur Sanatçısı, 2007 yılında Abhazya Halk Sanatçısı ödülüne layık görüldü.
Hibla Gerzmava
Uluslararası üne sahiptir. Abhazya Cumhuriyeti Halk Sanatçısı, Rusya Federasyonu Halk Sanatçısıdır, Rus opera sahnesinin en iyi sopranosu ve divası olarak tanınır. Çok sayıda uluslararası ödüle sahiptir.
Kaynak: Sputnik Apsny