Abhazya Dışişleri Bakanı Oleg Bartsits, şubat ayından bu yana Rusya’nın Rostov-na-Donu şehrinde tutuklu bulunan Abhazya ve Rusya çifte vatandaşı hukukçu İrakli Bjinava’nın durumunu Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile görüştü. Aynı zamanda Rostov Abhaz diasporası başkanı olan Bjinava, ilk olarak 23 Aralık 2022 tarihinde sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşım gerekçe gösterilerek 5 Şubat 2026’da gözaltına alınmıştı. Bjinava söz konusu paylaşımında, Abhazya’daki tarihi Pitsunda Devlet Yazlığı’nın Rusya’ya devredilmesine yönelik anlaşmayı sert bir dille eleştirmiş ve sürecin Abhaz yasalarına aykırı olduğunu savunmuştu. Rus makamları bu ifadeleri “Rusya Federasyonu’nun güvenliğine karşı faaliyetlerde bulunma çağrısı” kapsamında değerlendirerek hakkında ceza davası açtı.
Eylül 2026 ortasında ise Rusya Soruşturma Komitesi Bzhinava hakkında ikinci bir ceza davası daha başlattı. Yeni dosyada Bjinava’ya, “internet üzerinden 1992–1993 Gürcü-Abhaz Savaşı’ndaki rolü sebebiyle ‘Abhazya Kahramanı’ unvanı verilen Şamil Basayev’i övdüğü ve terörü meşrulaştırdığı” iddiası yöneltilerek hakkında toplamda 10 yıla varan hapis cezası istendi.
Dışişleri Bakanı Oleg Bartsits ile Devlet Başkanı Badra Gunba, Abhaz tarafının Rus makamlarıyla temas halinde olduğunu, konsolosluk düzeyinde ziyaretlerin gerçekleştirildiğini ve Bjinava’nın 7 ay sonra annesiyle ilk kez görüştürüldüğünü belirtti. Sürecin Rusya’nın iç hukukuyla ilgili olması sebebiyle Abhaz makamlarının hareket alanının sınırlı kaldığını ifade eden yetkililer, diplomasi hatlarının açık tutulduğunu kaydediyor.
Ancak Abhaz kamuoyu ve sivil toplum temsilcileri yönetimin bu “hassas diplomasi” yaklaşımını son derece pasif ve yetersiz buluyor. Aktivist Kadir Argun öncülüğünde Bzhinava’ya adil yargılanma ve destek talebiyle geniş çaplı bir imza kampanyası yürütülürken, Rusya’nın Sohum Büyükelçiliği’ne sunulmak istenen taleplerin bürokratik engellere takılması tepkileri daha da artırıyor.
Tanınmış sivil toplum figürü Akhra Bjinava yayımladığı değerlendirmede Bjinava’nın tutuklanmasının bireysel bir yargılama olmadığını, Abhaz vatandaşlarına sağlanan çifte vatandaşlık hakkının bir baskı aracına dönüştürülmek istendiğini vurguladı. Bzhania, bu adımla farklı düşünen Abhaz toplumuna gözdağı verildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Abhazya’da bu suçlamaların kişisel olduğuna inanacak kadar saf kimse yoktur. Toplumumuzun kahir ekseriyeti Bjinava ile aynı fikirleri paylaşmaktadır. Özgür ve politik açıdan aktif bir toplum, bizi en zor şartlarda bile güçlü kılan en temel bağışıklığımızdır. İrakli Bjinava’nın tutuklanması doğrudan bu bağışıklığa yapılmış bir saldırıdır. Rusya ile yapılan anlaşmaları eleştiren herkesin tutuklanma riskiyle karşı karşıya kalacağı bir iklim yaratılmak istenmektedir. Bjinava’yı savunmak sadece onun şahsı için değil, kendi egemenliğimiz ve özgürlüğümüz için bir varoluş refleksidir.”
Kaynak: JAMnews ve bölgesel ajans verilerinden derlenmiştir
[EDİTÖRDEN]
Abhazya’da sivil toplumun toplumsal ve siyasal süreçlerdeki belirleyici rolü, yakın geçmişte Pitsunda Devlet Yazlığı’nın devri ve kamuoyunda “Daireler Yasası” olarak bilinen mülk satışı tasarılarına karşı sergilenen kitlesel dirençle net bir şekilde ortaya koyulmuştu. Abhazya toplumu, kendi egemenlik haklarını ve toplumsal iradesini ilgilendiren konularda yönetime geri adım attırma gücüne sahip olduğunu defalarca kanıtlamıştır. Ancak Rostov-na-Donu’da tutuklu bulunan hukukçu İrakli Bjinava’nın hem Pitsunda eleştirileri hem de Gürcü-Abhaz Savaşı’nın tarihsel figürlerine dair söylemleri üzerinden Rus yargısınca hedef alınması, bu gözdağının boyutunu değiştirmektedir. Sohum yönetiminin “iç hukuka saygı ve hassas diplomasi” kılıfıyla sergilediği pasif tutum, sivil toplum nezdinde ülkenin iç egemenlik sınırlarının ve toplumsal bağışıklığının aşınması olarak değerlendirilmekte; bu durum Bjinava davasını bireysel bir tutukluluğun ötesine taşıyıp Abhazya’nın siyasi özerklik mücadelesinin en kritik sınavlarından birine dönüştürmektedir.