Modern Abhazya devletinin kurucusu, seçkin devlet adamı, askeri deha ve dünya çapında bir şarkiyatçı-akademisyen olan ilk Cumhurbaşkanı Vladislav Grigoriyeviç Ardzınba, doğumunun 81. yıl dönümünde anavatanda resmi törenlerle anılıyor.
14 Mayıs sabahı, efsanevi liderin doğup büyüdüğü Aşağı Eşera (Nijnyaya Eşera) köyündeki anıt mezarda devlet protokolünün katıldığı resmi bir anma ve çelenk bırakma töreni gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Badra Gunba liderliğindeki törene; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Beslan Bigvava, Başbakan Vladimir Delba, Parlamento Başkanı Laşa Aşuba, Rusya’nın Sohum Büyükelçisi Mihail Şurgalin, Güney Osetya’nın Sohum Büyükelçisi Astamur Katsiya, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Beslan Eşba, bakanlar, milletvekilleri, Kurtuluş Savaşı gazileri, liderin ailesi, askeri erkan ve çok sayıda öğrenci katıldı.
Halkının kaderini tayin eden ve adını dünya tarihine altın harflerle yazdıran Vladislav Ardzinba’nın bağımsız devlete dönüşen mücadelesi ve çağ açan yaşam öyküsü şu tarihi kilometre taşlarından oluşmaktadır:
Akademik Deha ve Antik Anadolu Tarihi: 14 Mayıs 1945’te Eşera’da doğan Ardzınba, Sohum Devlet Pedagoji Enstitüsü Tarih Fakültesi’ni bitirdikten sonra SSCB Bilimler Akademisi Şarkiyat Enstitüsü’nde doktora yaptı. 1969-1988 yılları arasında burada Küçük Asya, özellikle de kadim Hatti ve Hitit tarihi, kültürü ve mitolojisi üzerine dünyaca ünlü bilimsel çalışmalara imza attı; 40’tan fazla akademik eserin ve “Kadim Anadolu Ritüelleri ve Mitleri” monografisinin yazarı oldu. 1988’de D. Gulia Abhaz Dil, Edebiyat ve Tarih Enstitüsü (AbİGİ) Müdürlüğü’ne seçildi.
Büyük Siyaset ve Egemenlik Mücadelesi: 1989’da SSCB Yüksek Sovyeti milletvekilliği döneminde, otonom cumhuriyetlerin anayasal haklarını ve egemenlik statülerini savunan yasal reformların mimarı oldu. 1990 yılında Abhazya Yüksek Sovyeti Başkanlığına seçilerek, halkının bağımsız bir devlet kurma yönündeki devredilemez hakkını hayata geçiren siyasi rotanın liderliğini üstlendi.
Kurtuluş Savaşı ve Büyük Zafer: 1992 yılında Gürcistan’ın Abhazya’ya yönelik askeri saldırısını başlatmasıyla birlikte Devlet Savunma Komitesi Başkanı ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı oldu. Onun askeri dehası, tavizsiz iradesi ve liderliği sayesinde Eylül 1993’te Abhazya Halkı Kurtuluş Savaşı büyük bir zaferle taçlandırıldı ve işgalci güçler vatan topraklarından tamamen sökülüp atıldı.
Devlet İnşası ve Abluka Dönemi: 26 Kasım 1994’te Abhazya Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçilen ve 1999’da güven tazeleyerek yeniden bu makama getirilen Ardzınba; savaştan yeni çıkmış ülkenin ağır bir ekonomik abluka, siyasi izolasyon ve küresel baskı altında olduğu o en çetin dönemde vizyoner politikalarıyla bağımsız devlet kurumlarını, anayasayı ve orduyu sıfırdan inşa etti.
Bilim insanı kimliğiyle Abhazya Bilimler Akademisi’nin kurulmasına ve Abhaz dilinin geliştirilmesi programlarına öncülük eden efsanevi lider, dünya geneline dağılmış olan muhacir torunlarının anavatana geri dönmesini hayatının en kutsal görevlerinden biri olarak gördü ve bu doğrultuda Devlet Geri Dönüş (Repatriyasyon) Komitesi’nin kurulmasını bizzat sağladı. Üstün hizmetleri nedeniyle “Abhazya Kahramanı” unvanı ve birinci derece “Ahdz-Apşa” nişanı ile ödüllendirilen Ardzınba, 4 Mart 2010’da aramızdan ayrılsa da ismi bugün başkent Sohum’un ana caddesinde, uluslararası havalimanında ve geleceğe umutla bakan her Abhaz evladının kalbinde sonsuza dek yaşamaya devam ediyor.
* Kaynak: Apsnypress 14.05.2026
Vladislav Ardzınba, sadece askeri bir lider değil; aynı zamanda Hatti ve Hitit tarihi üzerine yaptığı küresel ölçekteki bilimsel çalışmalarla Kafkasya halklarının antik köklerini dünyaya anlatan büyük bir akademisyendir. Onun 1993 zaferinin hemen ardından, henüz devlet tanınmamış ve dünya tarafından abluka altındayken attığı ilk kurumsal adımın “Geri Dönüş Komitesi”ni kurmak olması da, Türkiye diasporasına verdiği tarihsel değerin ve “tek ulus” vizyonunun en asil kanıtıdır.