Abhazya’da her yıl 28 Ağustos tarihinde kutlanan geleneksel Nanhəa Bayramı, Meryem Ana’nın Göğe Kabulü Yortusu’nun yerel ismi olmanın ötesinde, Hristiyanlık ile Hristiyanlık öncesi kadim inançların harmanlandığı özgün bir dinsel ve kültürel sentez olarak öne çıkıyor.
Abhazca “Annenin Bayramı” anlamına gelen Nanhəa, halk takviminde ağustos ayına ismini verecek kadar kutsal sayılan “Ana” figürüne saygının simgesi kabul ediliyor. Tarihsel süreçte kilise kurumunun zayıfladığı XVI. ve XVIII. yüzyıllar arasında etnikleşen hristiyanlık gelenekleriyle şekillenen bu özel günde, kilise ayinleri, bereket duası ve merhum aile fertlerini anma törenleri bir arada yürütülüyor. 2014 yılından bu yana resmi tatil kabul edilen Nanhəa, Hasat Bayramı gelenekleriyle de örtüşüyor.
Bayram gününde aileler 12:00-14:00 saatleri arasında “arişvargılara” adı verilen özel bir anma sofrası kuruyor. Doğu Akdeniz ve Karadeniz geleneksel zaman dilimine uygun olarak hazırlanan bu sofrada; mısır lapası (mamaliga), haşlanmış et, sert peynir çeşitleri, özel soslar ve yeni hasat ürünleri (üzüm, incir, haşlanmış mısır) ile geleneksel tatlılar yer alıyor. Sofradaki porsiyon ve tabak sayısı evdeki merhum yakınların sayısına göre ayarlanırken; mum yakılmaması ve kabir ziyareti yapılmaması, günün hüznü değil yaşamın sürekliliğini temsil ettiğini gösteriyor. Yemek öncesinde buhur yakma, sessiz saygı duruşu ve merhumların ruhuna şarap dökülerek yapılan dualar geleneksel ritüelin ana unsurlarını oluşturuyor. Sofrada Meryem Ana’nın anısına, geçmişlerin ruhuna, vatan savunmasında şehit düşenlere ve Abhazya toprağına kadeh kaldırılarak dualar ediliyor.
* Kaynak: Abhazia-Inform 28.08.2026
[EDİTÖRDEN]
Nanhəa Bayramı, Abhaz halkının köklü inanç birikimini ve kimliğini asırlar boyunca nasıl koruduğunu göstermesi bakımından son derece kıymetli bir kültürel mirastır. Kadim dönemde Apsny (Abhazya) coğrafyasında şekillenen bu gelenekler, toplumsal hafızanın ve aile bağlarının ne denli güçlü olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır. Makalede Archimandrite Dorotheos (Dbar) tarafından aktarılan ritüel detayları, halk inançlarının hurafelerden arındırılarak özgün dinsel ve kültürel temellerine oturtulması açısından da aydınlatıcı bir akademik derinlik sunmaktadır.