Abhazya’nın kurtuluş savaşının lideri ve ilk Cumhurbaşkanı Vladimir Ardzınba ölümünün dördüncü yılında törenlerle anıldı. 4 Mart 2010 günü aramızdan ayrılan Ardzınba için en büyük tören Eşira’da bulunan anıt mezarında yapıldı. Törene Abhazya Cumhurbaşkanı Aleksandr Ankvab, Abhazya Meclis Başkanı Valeri Bganba, Abhazya Başbakanı Leonid Lakerbaya ve Rusya’nın Abhazya Büyükelçisi Semyon Grigoryev’in de aralarında bulunduğu çok sayıda kişi katıldı. Sabah erken saatlerden akşam geç saatlere kadar binlerce yurttaş da Abhazya’nın bu büyük liderinin mezarına çiçekler bıraktılar ve saygı duruşunda bulundular.
Abhazya’nın Büyük Lideri Vladislav G. Ardzınba
Vladislav Ardzınba Abhazya’nın kurtuluş savaşının tartışmasız lideri ve bağımsız Abhazya’nın kurucu Cumhurbaşkanıdır. Ardzınba, ülkesinin kurtuluşu için siyasete atılmak durumunda kalmadan önce doğubilimi ile Hititoloji dallarında uzmanlaşmış ve dünyaca tanınmış bir Sovyet tarihçisiydi.
V. G. Ardzınba 14 Mayıs 1945 yılında Abhazya’nın başkenti Sohum yakınlarındaki Eşira köyünde dünyaya geldi. Babası köy okulunun müdürü, annesi ise aynı okulda öğretmendi. 1966 yılında Sohum’daki Gorki
Devlet Eğitim Enstitüsü’ne bağlı Tarih Fakültesi’nden mezun oldu. 1969 yılından 1987 yılına kadar Moskova’daki Doğu Bilimleri Enstitüsü’nde görev yaptı. Doktora tezi ise yakın zamanda Türkçesi de yayınlanan “Eskiçağda Anadolu Ayinleri ve Mitleri” adlı büyük eseridir.
V.G. Ardzınba 1987 yılında vatanı Abhazya’ya geri döndü ve D. Gulya Abhaz Dil, Tarih ve Edebiyat Enstitüsü’nün başına geçti. Bu yıllar Sovyetler Birliği’nin çatırdamaya ve aynı zamanda Abhaz ulusunun üzerinde kara bulutların dolaşmaya başladığı yıllardı. Herkes gibi Abhaz aydınları da bir arayış içindeydi. Bu aydınların en önde gelenlerinden biri olan Ardzınba liderlik nosyonu ile kısa sürede sivrildi ve yaklaştığı her açıdan belli olan kaos yıllarında ulusuna rehberlik edebilmek için politikaya atılmak durumunda kaldı. 1989 yılında Abhazya’yı temsilen görev yapmak üzere SSCB’nin en üst yasama organı olan Milliyetler Meclisi’ne seçildi. Bu unvanı 1991 yılında Sovyetler Birliği dağılıncaya kadar taşımaya devam etti. 1990 yılında ise ayrıca Abhaz Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti (Meclisi) başkanlığına da seçildi.
Abhaz ulusunun var olma yok olma mücadelesi verdiği ve sırat köprüsünden geçtiği o karanlık günlerde önce diplomatik zekası, ardından da askeri strateji açısından verdiği doğru kararlarla adını Abhaz tarihine altın harflerle yazdı. 1992-1993 yıllarında Gürcistan İşgaline karşı yürütülen kurtuluş savaşında Abhaz Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanlığını bilfiil yürüttü.
Zaferin ardından 1994 yılında bağımsız Abhazya Cumhuriyeti’nin seçilmiş ilk cumhurbaşkanı olan Ardzınba 1999 yılında tekrar aynı göreve seçildi. 2004 yılındaki seçimlere sağlık koşullarının el vermemesi nedeniyle aday olamadı. Seçim sürecinin uzaması nedeniyle görevini ancak 2005 yılında yeni Cumhurbaşkanı S. Bagapş’a devretti. Bu tarihten sonra durumunun ağırlaştığı 26 Şubat 2010 tarihine kadar Sohum’da mütevazı bir apartman dairesinde ailesiyle birlikte yaşamını sürdüren Ardzınba aynı yıl tedavisinin daha iyi koşullarda yapılabilmesi için acilen Moskova’ya götürüldü. Ne yazık ki hastalığı tedavilere yanıt vermeyen V. G. Ardzınba 4 Mart günü Moskova’da hayatını kaybetti. Bu büyük kahramanın naaşı özel bir uçakla Abhazya’ya getirildi ve on binlerce kişinin katıldığı devlet törenin ardından 9 Mart 2010’da kendi köyü Eşira’daki askeri mezarlıkta defnedildi.
Eşi Svetlena Jargenia 19 yüzyıl Osmanlı Tarihi konusunda uzman bir tarihçi, kızı Madina Ardzınba da Moskova Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi mezunudur.