Transafkasya Güvenlik ve İstikrarı üzerine BM’in Cenevre’deki binasında sürdürülen Cenevre Görüşmeleri’nin 29. Turu 8 Ekim’de tamamlandı. Abhazya Cumhuriyeti’nden Cenevre Görüşmeleri’ne katılan heyet Abhazya Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Vekili Viyaçeslav Çirikba, Abhazya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı yetkilileri Lasha Avidzba, Tengiz Tarba ve Alyas Ayba’dan oluştu. Görüşmeler daha önceki görüşmelerde olduğu gibi güvenlik ve insani konular olmak üzere olarak iki farklı grup olarak sürdürüldü. Bu turun özelliği, her iki çalışma grubunun öğleden sonra gündeminin tartışma adına birleştirilmesi oldu.
Birinci grubun ana çalışmaları, Abhazya ve Güney Osetya’nın Gürcistan ile olan sınırlarındaki güvenliğin sağlanması ve ayrıca taraflar arasındaki güç kullanmama durumunun devam etmesi konularının görüşülmesi olarak sürdürüldü. Birinci grup görüşmelerinde, Viyaçeslav Çirikba, konuyu bir kez daha uluslararası toplum içerisinde Abhazya vatandaşlarına uygulanan ulaşım haklarının engellenmesine getirdi. İtalya’da eğitim görmek isteyen öğrencilere izin verilmemesi, Abhaz gazetecilerin Çek Cumhuriyeti’ne girişinin engellenmesi ve ayrıca AGİT tarafından Polonya’da STK’lar tarafından düzenlenen yıllık konferansa Abhaz Sivil toplum kuruluş temsilcilerinin alınmaması sorunlarını gündeme taşıdı. Rusya ve Güney Osetya temsilcileri de Abhazya tarafının AB ülkelerine girişinin engellenme girişimleri ile ilgili olarak belirtmiş oldukları eleştirileri paylaştıklarını söylediler. Görüşme eş başkanları, Abhaz tarafının belirtmiş oldukları ayrımcı vize uygulaması hakkındaki endişelerinin tartışılmasını kabul ettiler. Bu konunun bir sonraki Cenevre görüşmelerinde sürdürülmesine karar verildi.
İkinci grup çalışmasında; Abhaz tarafının acil olarak görüşülmesi önerisinde bulunduğu, çeşitli dönemlere ait Abhazya Cumhuriyeti’nin kültürel miraslarının korunması amacı ile önlem alınması için uluslararası uzmanların katılımı ile bir çalışmanın yapılması konusu gündeme geldi. Abhaz tarafı; farklı zamanlarda Abhazya’dan, Abhaz halkına ait olan çok sayıda tarihsel ve kültürel öneme sahip arkeolojik, paleontolojik ve etnografik eserlerin çalındığını ve bu eserlerin bugün için Tiflis, Zugdidi ve Kutaisi’deki müzelerde sergilendiğini kanıtlayan bir broşür sundu. Bu eserlerin 1992 – 1993 Abhazya – Gürcistan Savaşı sırasında Suhum’da bulunan Abhazya Devlet Müzesi’nden çalındığı vurgulandı.
Abhazya tarafı; Lıhnı ve Mokva Manastırları’nın bugünkü konumları, ayrıca Gürcistan askeri güçleri tarafından Ocak – Temmuz 1993 tarihleri arasında bombardımana tabi tutularak hasar gören Bedia Kilisesi’nin durumu hakkında bilgi verdi. Abhazya Heyeti, Abhazya’ya ait olan kültürel mirasların geriye dönmesi, bu kültürel mirasların korunması ve onarımı, Abhazya’daki antik mimari anıtların durumlarının değerlendirilmesi için Cenevre Görüşmeleri çerçevesinde uluslararası uzmanların da katılacağı bir çalışma yapılması çağrısında bulundu.
Abhazya ve Güney Osetya tarafları; 29. tur görüşmelerde mültecilerin geriye dönüş konularını gündeme almadı.
Cenevre görüşmeleri eşbaşkanları tarafından sürdürülen iki çalışma grubu, var olan farklılıklara rağmen görüşmelerde taraflara eşit davranma formatını koruyarak çalışmalarını sürdürdü. Güney Kafkasya’da Güvenlik ve İstikrarın sağlanması amacı ile sürdürülen görüşmelerin bir sonraki turunun 09 – 12 Aralık 2014 tarihleri arasında yapılması planlandı.
Kaynak: Abhazya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı