“Birleşik Abhazya” (Edinaya Abhazya) Cumhuriyetçi Siyasi Partisi tarafından düzenlenen yuvarlak masa toplantısında, Abhazya devlet sisteminin kalbi sayılan parlamentonun yapısal dönüşümü, seçim kültürü ve yasama organının niteliksel kalitesi masaya yatırıldı. Siyasetçiler, akademisyenler, sivil toplum temsilcileri ve kanaat önderlerinin katıldığı stratejik oturumda, günümüz siyasi mekanizmalarının toplumsal güveni yeniden tesis etme kabiliyeti ve 1990’ların başındaki kurucu meclis ruhuna dönüş imkanları tartışıldı.
Temsiliyet İlkesi ve Mesleki Bağlar
“Birleşik Abhazya” Partisi Genel Başkanı Alhas Barzaniya, mevcut yasama organının en büyük eksikliğinin toplumla ve mesleki alanlarla olan bağların kopması olduğunu belirtti. Yürütme erkinin profesyonel bir temelde çalışması gerektiğini, ancak yasama erkinin mutlak surette “temsili” kalması gerektiğini savunan Barzaniya şunları aktardı:
“Modern parlamentomuzun, sorunları sadece raporlardan değil, bizzat kendi saha deneyimlerinden bilen hekimlere, pedagoglara, bilim insanlarına ve girişimcilere ihtiyacı var. Milletvekilliği makamı, kişisel kariyer inşa etme aracı değil, bir toplumsal sorumluluk biçimi olarak kabul edilmelidir. Parlamentoya şahsi ikbal veya koltuk için değil, devletin makro hedeflerine katkı sunmak için gidilmelidir.”
Stratejik Vizyon ve Tarihi Güvenilirlik
1991-1996 yılları arasında görev yapan ilk dönem Yüksek Sovyet (Parlamento) Milletvekili ve eski Dışişleri Bakanı Sergey Şamba, 1990’ların başındaki siyasi süreçlerin tamamen devletin geleceğine dair makro projeler etrafında şekillendiğini hatırlattı. Şamba, “Biz o dönemde insanlara basit altyapı vaatleri sunmadık; ülkenin geleceğini ve devlet aygıtının kurumsal ilkelerini tartıştık” diyerek, modern siyasetin günübirlik vaat sarmalından çıkarak stratejik hedeflere odaklanması gerektiğinin altını çizdi.
Aynı dönemin milletvekillerinden David Piliya ise ilk meclisin kurulduğu olağanüstü savaş koşullarına atıfta bulunarak, aday seçiminde eğitim ve liyakatin yanı sıra en kritik eşiğin “kişisel güvenilirlik” ve vatanseverlik bilinci olduğunu vurguladı. Piliya, o kuşağın devletin varlığını koruma adına gösterdiği yüksek sorumluluk refleksinin bugün de esas alınması gerektiğini belirtti.
Kurumsal Mekanizmalar ve Siyasi Sorumluluk
Devlet ve kamu figürü, ilk meclis milletvekillerinden Sokrat Cincoliya, mevcut sistemin en büyük yapısal defosunun profesyonel siyasi kadrolar yetiştirecek sürdürülebilir bir okulun bulunmaması olduğunu ifade etti. Çözümün güçlü bir parti sisteminden geçtiğini belirten Cincoliya, parlamentonun adayların bireysel finansal güçlerine göre değil, net siyasi programlar ve toplumsal güven esasına göre şekillenmesi gerektiğini savundu.
Kamu Odası (Obşestvennaya Palata) Üyesi Abessalom Kvarçiya da parlamentonun devlet için “oyunun kurallarını belirleyen” en temel enstitü olduğunu hatırlatarak şu uyarıda bulundu: “Eğer seçim mevzuatında radikal reformlar yapmazsak, bir sonraki seçimlerde de aynı tıkanmışlıkla karşılaşırız. Meclis, gündelik evsel sorunların çözüldüğü bir yer değil, devletin uzun vadeli gelişim kurallarını koyan akıldır.”
Değerler Krizi ve Seçmen Bilinci
Abhazya Bilimler Akademisi Ekonomi ve Hukuk Enstitüsü Müdürü Fatma Kamkiya, konunun sadece teknik bir seçim sisteminin değiştirilmesiyle çözülemeyeceğini, meselenin köklerinin bir değerler ve ortak gelecek tasavvuru krizi olduğuna dikkat çekti. Kamkiya, “Kâğıt üzerinde birçok devlette olmayan güçlü kurumlara sahibiz ancak siyasi ve hukuki sistemimiz sürekli arıza veriyor. Bunun sebebi, toplumu birleştirecek uzun vadeli hedeflerin ve ortak anlam dünyasının eksikliğidir” tespitinde bulundu.
“Halk Partisi” (Narodnaya Partiya) Genel Başkanı Şamil Adzınba ise tartışmayı özeleştiri eksenine taşıyarak seçim kültüründeki bozulmaya işaret etti. Seçimlerin kısa vadeli menfaat alışverişine dönüşmesinin egemenliği tehdit ettiğini belirten Adzınba, “Satılan her oy, bu ülkenin egemenliğinin ve bağımsızlığının satılması demektir” diyerek, kalıcı bir toplumsal ve siyasal dönüşüm için parti yasasının ve seçim mevzuatının güncellenmesi adına somut adımlar atılması çağrısında bulundu.
* Kaynak: Apsnypress 09.07.2026
[EDİTÖRDEN]
Siyasi partilerin ve kurucu kuşak temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen bu yuvarlak masa toplantısı, Abhazya iç siyasetinde uzun süredir ertelenen “nitelikli elit üretimi” ve “seçim sistemi reformu” ihtiyacını ortaya koyması açısından önemlidir. Tartışmalar, meclisin yerel belediye hizmetleri sunan bir aracı kurum olmaktan çıkarılarak, devlet yapısının uzun vadeli anayasal ve iktisadi normlarını belirleyen entelektüel bir yasama merkezine dönüştürülmesi gerekliliğine; yani kurucu meclis normlarına dönüş arayışına işaret etmektedir.