Musa Şenıbe'nin Vefatı Abhazya'da Büyük Üzüntü Yarattı

Çarşamba, 29 Nisan 2020 09:00

Yaşamı boyunca Kuzey Kafkasya halklarının saygısını kazanan önemli sosyo-politik kişilik, siyaset bilimci, devlet adamı, kriz günlerinin aranan kişisi, yetenekli bir uzlaştırıcı, değerli bir halk önderi, Abhazya kahramanı Musa Şenibe’nin 28 Nisan’da vefatı, Abhazya’da büyük üzüntüye neden oldu.

Yakın tarihimizdeki savaş günlerini bilenlerin ve kendisini tanıyanların arka arkaya çeşitli mecralarda yayınladıkları taziyelerden bazılarını aktarmak gerekirse; Abhazya halkı adına Cumhurbaşkanı Aslan Bjaniya’nın taziye mesajıyla başlanabilir. Musa Şenibe’nin ailesi ve dostlarına başsağlığı dileyen Bjaniya mesajında, “Abhazya halkı adına ve kendi adıma, olağanüstü sosyo-politik figürümüz, değerli bilim adamı, Kafkas Dağlı Halklar Konfederasyonu Başkanı, Abhazya kahramanı Musa (Yuri) Magomedoviç Şenibov’un ölümünden dolayı, başta ailesi ve arkadaşları olmak üzere, kardeş Kabardey halkına ve tüm Adige dünyasına başsağlığı diliyorum.

Abhazya'nın her sakinine ayrı ayrı değer veren Şenibov’un adı özgürlük ve adaletin parlak ideallerini somutlaştırdı. Büyük özveriyle gösterdiği kişisel çabalar sayesinde, Kafkasya’nın her iki bölgesindeki kardeşlerin yakın iletişimini yeniden canlandırdı.

Musa Magomedoviç liderliğindeki Kafkas Dağlı Halklar Konfederasyonu’nun, Abhazya halkının 1992-1993 Vatanseverlik Savaşı sırasında, gönüllü hareketin örgütlenmesine yaptığı katkıya paha biçilemez. Onun çağrısıyla Kabardey, Adıgey, Karaçay-Çerkes, Çeçenistan, Osetya’dan, diğer cumhuriyetler, bölgelerden yüzlerce gönüllü, Abhazya'nın özgürlüğü için yaptığı savaşa yardım etmek için koştu. Musa Şenibov’un girişimiyle Abhazya'ya yardım etmek için Gudauta'da Kafkas Dağlı Halklar Konfederasyonu merkezi kuruldu. Apsny’mızı bu kardeşlerimize borçluyuz.

Bugün, Musa Magomedoviç’in ailesi ve arkadaşları ile birlikte, tüm Abhazya da yas tutuyor. Bu zor zamanda, yakınlarına aile desteğimizi ve dayanışmamızı sunuyorum, tüm sevenlerine sabırlar diliyorum" dedi.

Abhazya Meclis Başkanı Valery Kvarçiya yayınladığı taziye mesajında farklı olarak, Musa Şenibe’nin Abhazya savaşı bittikten sonra yaptıklarına da değinerek, “…Musa Şenibov, savaş bittikten sonra, Abhaz Devlet Üniversitesi'nin oluşumuna önemli bir katkılarda bulundu. Başkanlığını yaptığı Abhaz Devlet Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Sosyolojisi Bölümü'nü kurdu. Daha sonra, cumhuriyetimizin nitelikli personelinin yetiştirilmesi konularında çalışmalar yaptı, konferanslar verdi, halka açık toplantılar yaptı. Gençlerimiz bu olağanüstü konuşmacıyı her zaman büyük bir ilgi ile dinlediler. Abhaz Devlet Üniversitesi'ne verdiği hizmetlerden dolayı kendisine Fahri Profesör ünvanı verildi.

Musa Şenibov aynı zamanda, zorlu bir dönemin tanığı, gerçek ve değerli bir bilgi kaynağı olarak, gelecekte talep edilebilecek birçok bilimsel çalışmanın ve yayının yazarıdır. Abhazya Cumhuriyeti değerini takdir ettiği bu kahramana “Abhazya Kahramanı" ünvanı ve en yüksek devlet ödülü olan "Akhdz-Apsha II” nişanı vermiştir.
Arkadaşımız Musa Şenibe’nin parlak anısı, Abhazya Cumhuriyeti halkının hafızasında sonsuza kadar yaşayacaktır. Musa Şenibov’un ailesine ve arkadaşlarına derin üzüntülerimizi ve destek sözlerimizi iletiyoruz” sözlerine yer verdi.

Cumhurbaşkanı eski danışmanlarından, devlet adamı, edebiyatçı, gazetecei Vladimir Zantaria da Sputnik’e verdiği röportajda, Musa Şenibe ile ilgili anılarını anlattı: “…Musa Şenibe Kafkasya'nın seçkin bir siyasi lideridir. Kafkas Dağlı Halklar Konfederasyonu'nun temelini attı ve Abhazya'nın en zor yıllarında muazzam bir rol oynadı. Gürcistan'ın Abhazya'ya yönelik saldırganlığına karşı açıkça itirazda bulundu.Tabii ki, bunun karşılığında siyasi olarak zulüm gördü, tutuklandı. Serbest bırakıldıktan sonra Abhazya'ya geldi ve savaş bölgelerini ziyaret etmeye başladı. Abhaz ordusunun komutanları ve savaşçıları ile bir araya geldi. Güçlü bir hatipti, herkesin saygısını kazandı. Mart ayındaki başarısız operasyondan sonra, Sohum'u özgürleştirmek için onun gibi bir lidere ihtiyacımız vardı ve güçlü iradesi ve duruşuyla, enerjik hali ve parlak zekasıyla Musa Shanibov'un neredeyse tüm Abhaz köylerini ziyaret ettiğini hatırlıyorum. İnsanların ruhuna hitap etti, morallerini yükseltti, çok iyi bir konuşmacıydı.”

Abhazya’nın siyasi partilerinden Apsny da yayınladığı taziye mesajında, “…Bugün Abhazya’nın ateşli vatanseveri Musa Şenibov’un kalbi atmayı bıraktı. Kafkasya’nın önemli figürlerinden Musa Şenibe XX. yüzyılın sonlarındaki Çerkes ulusal hareketinin temelinde duruyordu. Ona göre, Gürcistan tarafının ihlal ettiği Abhazya'nın ulusal çıkarlarını korumak için örgütlü bir birlik gerekliydi, Kafkas Dağlı Halklar Konfederasyonu’nu kurdu ve başkanı olarak Abhazya’nın savaşında tüm cunhuriyetlerden gönüllülerin Abhaz halkının yanında olmasına yardım etti.

Abhazya'nın görkemli vatansever evladının parlak anısı sonsuza kadar kalbimizde yaşayacak. Musa Şenibov gibi yetenekli oğullarının ölümü, sadakatle hizmet ettiği halklar için büyük bir kayıptır” sözlerine yer verdi.

Abhazya’nın tanınmış dil bilimcilerinden, Abhazya Dışişleri eski bakanı Vyaçeslav Çirikba da paylaştığı taziye mesajında Musa Şenibov’u, “Zaman, kahramanları yaratır, kahramanlar ise tarihte iz bırakacak bir dönem yaratırlar; Musa Şenibe işte böyle kahramanlardan biriydi” cümlesiyle tanımladı. Ona göre, bu tür insanların aramızdan ayrılması, çalkantılı, trajedilerle ve romantizmle dolu, görünüşte gerçekleştirilemeyen projelerin uygulandığı bir dönemin de ayrılıp gitmesidir. Çirikba mesajında Şenibe’nin hayatını anlatırken onu, “Bugün hayatının 84. yılında, bir politikacı, bilim adamı, Kafkasya Halkları Konfederasyonu başkanı Musa Şenibov öldü. Ne yazık ki, efsanevi Musa Şenibov’un ölümü, bir kez daha ağır bir kaybımız oldu. Musa Şenibov, Adıge halkının kıymetli oğlu, Abhazya, Kafkasya ve onu seven diğer insanların ünlü entelektüel sosyal bilimci ve filozofu, Kafkasya Halkları Konfederasyonu’nun Başkanı, Gürcistan’ın saldırganlığına karşı yapılan etkili direnişin büyük yardımcısı, Abhazya'nın büyük dostu, değerli bir vatandaşı, ideolog, unutulmaz ve eşsiz bir değeridir. Zaman kahramanları doğurur ve kahramanlar tarihe bir dönem yaratır. Musa Shanibov işte buydu. Düşünceleri, yeni kuşağa tavsiyeleri altın ağırlığında değerlidir. Hepimizin sesi olan sesini, zamanımızın en acil ve zor durumlardaki dürüst, net ve ilkeli konumunu özleyeceğiz. Güle güle parlak ve sonsuz hafıza!” sözleriyle anlattı.

Musa (Yuri) Yunusoviç Şanibov 29 Aralık 1936'da Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nde doğdu.

Rostov Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olduktan sonra Kabardey-Balkar Üniversitesi'nde siyaset bilimi yardımcı doçenti olarak görev yaptı. Kabardey-Balkar Komsomol Merkez Komitesi’nin ikinci sekreteri olarak görev yaptı. Dinler arası ve etnik gruplar arası çatışmalar için oluşturulan birime başkanlık etti.
Ağustos 1989'da Kafkasya Dağlı Halklar Derneği'ne başkanlık etti. Kasım 1991'de Kafkas Dağlı Halklar Konfederasyonu'nun başkanı oldu. 

1992 yılında Kabardey Halk Kongresi Birinci Başkan Yardımcısı oldu. Ağustos 1992'de Abhazya'yı destekleyen gönüllü hareketin başlatıcılarından ve aktivistlerinden biri oldu; aynı yılın Eylül ayında etnik nefreti kışkırttığı için tutuklandı. Tutuklama Kabardey-Balkar'da ayaklanmalara neden oldu. 1 Ekim'de serbest bırakıldı ve ardından Abhazya'ya yerleşti.

Abhazya Vatanseverlik Savaşı’na yardım etmek için Gudauta'daki Kafkasya Dağlı Halklar Konfederasyonu Merkez karargahının kurulmasına öncülük etti. Abhazya'da savaş sonrası devletin kurulmasına paha biçilmez bir askeri ve siyasi katkılar yaptı.

Musa Shanibov, “Birliğin zaferi: Kafkasya'daki çatışma durumlarının siyasi analizi” (1994; Rusya, Mısır, Türkiye'de yayınlandı), “İş kolektifinin sosyal sorunları: araştırma, deney, tahmin planlaması” (1978), “Aşırı koşullarda sosyolojik süreçlerin yenilikçi yönetimi ve öz yönetimi” (2000) ..vb. dahil olmak üzere 50'den fazla bilimsel yayının ve 11 monografinin yazarıdır.