Cumhurbaşkanlarımız

Salı, 22 Ekim 2013 21:01

 

Bağımsız Abhazya Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanları

 

Abhazya Cumhuriyeti'nin İlk Cumhurbaşkanı 

Abhazya’nın Büyük Lideri Vladislav G. Ardzınba

 

Vladislav Ardzınba Abhazya’nın kurtuluş savaşının tartışmasız lideri ve bağımsız Abhazya’nın kurucu Cumhurbaşkanıdır.  Ardzınba, ülkesinin kurtuluşu için siyasete atılmak durumunda kalmadan önce doğubilimi ile Hititoloji dallarında uzmanlaşmış ve dünyaca tanınmış bir Sovyet tarihçisiydi.

V. G. Ardzınba 14 Mayıs 1945 yılında Abhazya’nın başkenti Sohum yakınlarındaki Eşira köyünde dünyaya geldi. Babası köy okulunun müdürü, annesi ise aynı okulda öğretmendi. 1966 yılında Sohum’daki Gorki Devlet Eğitim Enstitüsü’ne bağlı Tarih Fakültesi’nden mezun oldu. 1969 yılından 1987 yılına kadar Moskova’daki Doğu Bilimleri Enstitüsü’nde görev yaptı. Doktora tezi ise yakın zamanda Türkçesi de yayınlanan “Eskiçağda Anadolu Ayinleri ve Mitleri” adlı büyük eseridir.

V.G. Ardzınba 1987 yılında vatanı Abhazya’ya geri döndü ve  D. Gulya Abhaz Dil, Tarih ve Edebiyat Enstitüsü’nün başına geçti. Bu yıllar Sovyetler Birliği’nin çatırdamaya ve aynı zamanda Abhaz ulusunun üzerinde kara bulutların dolaşmaya başladığı yıllardı. Herkes gibi Abhaz aydınları da bir arayış içindeydi. Bu aydınların en önde gelenlerinden biri olan Ardzınba liderlik nosyonu ile kısa sürede sivrildi ve yaklaştığı her açıdan belli olan kaos yıllarında ulusuna rehberlik edebilmek için politikaya atılmak durumunda kaldı. 1989 yılında Abhazya’yı temsilen görev yapmak üzere SSCB’nin en üst yasama organı olan Milliyetler Meclisi’ne seçildi. Bu unvanı 1991 yılında Sovyetler Birliği dağılıncaya kadar taşımaya devam etti. 1990 yılında ise ayrıca Abhaz Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti (Meclisi) başkanlığına da seçildi.

Abhaz ulusunun var olma yok olma mücadelesi verdiği ve sırat köprüsünden geçtiği o karanlık günlerde önce diplomatik zekası, ardından da askeri strateji açısından verdiği doğru kararlarla adını Abhaz tarihine altın harflerle yazdı. 1992-1993 yıllarında Gürcistan İşgaline karşı yürütülen kurtuluş savaşında Abhaz Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanlığını bilfiil yürüttü.

Zaferin ardından 1994 yılında bağımsız Abhazya Cumhuriyeti’nin seçilmiş ilk cumhurbaşkanı olan Ardzınba 1999 yılında tekrar aynı göreve seçildi. 2004 yılındaki seçimlere sağlık koşullarının el vermemesi nedeniyle aday olamadı. Seçim sürecinin uzaması nedeniyle görevini ancak 2005 yılında yeni Cumhurbaşkanı S. Bagapş’a devretti. Bu tarihten sonra durumunun ağırlaştığı 26 Şubat 2010 tarihine kadar Sohum’da mütevazı bir apartman dairesinde ailesiyle birlikte yaşamını sürdüren Ardzınba aynı yıl tedavisinin daha iyi koşullarda yapılabilmesi için acilen Moskova’ya götürüldü. Ne yazık ki hastalığı tedavilere yanıt vermeyen V. G. Ardzınba 4 Mart günü Moskova’da hayatını kaybetti. Bu büyük kahramanın naaşı özel bir uçakla Abhazya’ya getirildi ve on binlerce kişinin katıldığı devlet törenin ardından 9 Mart 2010’da kendi köyü Eşira’daki askeri mezarlıkta defnedildi. 

Eşi Svetlena Jargenia 19 yüzyıl Osmanlı Tarihi konusunda uzman bir tarihçi, kızı Madina Ardzınba da Moskova Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi mezunudur. 

 

Abhazya Cumhuriyeti İkinci Cumhurbaşkanı 

Abhazya’da İstikrarın Mimarı Sergey Bagapş

 

Sergey Bagapş bağımsız Abhazya Cumhuriyeti’nin (2005-2011 yılları arası) ikinci Cumhurbaşkanıdır. Onun görev yılları Abhazya’da savaşın ve ambargonun yaralarının sarıldığı, istikrarın sağlandığı, son Gürcü işgal kuvvetlerinin Kodor vadisinden çıkartıldığı ve en önemlisi Abhaz Devletinin Bağımsızlığı’nın başta Rusya Federasyonu olmak üzere bir dizi Birleşmiş Milletlere üye devlet tarafından resmen tanındığı başarılı bir dönem olarak tarihe geçmiştir.

Sergey Bagapş 4 Mart 1949 günü Sohum’da dünyaya geldi. İlk Abhaz okulu olan ve “Dağlılar Okulu” olarak da bilinen 10 numaralı Abhaz okulunu bitirdikten sonra yüksek öğrenimini subtropik tarım konusunda uzmanlaşan bir ziraat uzmanı olarak tamamladı.

Gençliğinden itibaren siyasetin içinde oldu. Önce SBKP (Sovyetler Birliği Komünist Partisi)  gençlik örgütü olan Komsomol’da ardından da Komünist Partisi’nin yerel örgütünde önemli görevler yüklendi. 1992’de Abhaz Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Başbakan yardımcılığı görevine atandı. 1992-1993 yıllarında hem Moskova hem de Kuzey Kafkasya’daki geçmiş dönem siyasal bağlantılarını kullanarak inanılmaz büyük işler başardı. Sadece savaşın yürütülmesi için gerekli lojistiğin kesintisiz teminini değil, Güney Rusya ve Kuzey Kafkasya’dan çok sayıda gönüllünün Abhazya saflarında savaşmasını organize etmeyi de başardı. Savaş esnasında ve sonrasında yürütülen tüm diplomatik görüşmelerde çok kritik görevler üstlendi. Zaferden sonra 1995 yılında bağımsız Abhazya Cumhuriyeti’nin Başbakan Birinci Yardımcılığına seçildi. 1997 yılında da Başbakan oldu. 1999 yılında bu görevini bırakarak politikaya bir süre ara verdi ve iş yaşamına atıldı. Abhaz enerji şirketi Chernomorenergo’nun başına geçti. Aynı zamanda Abhaz Basketbol Federasyonu başkanlığını da yürüttü.

2004 yılında muhalif lider olarak tekrar sahneye çıktı. Kurucu başkan Ardzınba’nın kötüye giden sağlığı nedeniyle aday olmadığı ama Hacimba’yı desteklediği 3 Ekim 2004 günü yapılan başkanlık seçiminde büyük başarı elde etti. Seçim sonuçları konusunda taraflar arasında anlaşmazlık çıkınca, RF aracılığıyla uzlaşma sağlandı ve seçimler yenilendi. Yenilenen bu seçimlerde Hacimba da Bagapş’ın yardımcısı olarak aday olmayı kabul edince gerginlik tamamen çözüldü.   12 Ocak 2005 günü yapılan bu yeni seçimle oyların büyük bölümünü alan S. Bagapş Abhazya Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı oldu.

12 Ağustos 2008 günü Kodor vadisine düzenlettiği askeri bir operasyonla Abhazya sınırları içindeki son Gürcü işgal kalıntısını da temizledi. 26 Ağustos 2008 günü ise Rusya Federasyonu Abhazya’nın bağımsızlığını resmen tanıdı. Onu bazı başka BM üyesi ülkeler de takip etti. Bu şekilde Abhazya bağımsızlığı tanınmayan ülkeler kategorisinden kurtularak, kısmen tanınan ülkeler kategorisine çıktı. S. Bagapş 12 Aralık 2009’da yapılan başkanlık seçimini kazanarak, ikinci dönem için tekrar seçildiyse de bu süreyi tamamlayamadan 29 Mayıs 2011 günü akciğer kanseri tedavisi görmekte olduğu Moskova’da hayata gözlerini yumdu. Sohum’da düzenlenen ve binlerce kişinin katıldığı devlet töreninin ardından vasiyeti üzerine ailesinin memleketi olan Oçamçira’da mütevazi bir köyde sonsuzluğa uğurlandı.

S. Bagapş başta Rusya Federasyonu olmak üzere Nikaragu ve Venezuella’da resmen tanınan bir ülkenin Cumhurbaşkanı olarak ağırlandı. Küba ve Türkiye’ye de ziyaret yapma fırsatı oldu. Özellikle ölümünden çok kısa bir süre önce geldiği Türkiye’de şehir şehir, köy köy gezerek diasporadaki Abhaz soydaşlarıyla adeta vedalaştı.

Abhazya’nın ikinci Cumhurbaşkanı Sergey Bagapş, Gal ilinden Marina Georgievna Shonia ile evliydi ve Lina ile Zurab Bagapş’ın babasıydı.

 

Abhazya Cumhuriyeti’nin Üçüncü Cumhurbaşkanı

Aleksander Zolotinskoviç Ankuab

Aleksander Ankvab, Gudautalı bir Abhaz ailenin çocuğu olarak 26 Aralık 1952 yılında dünyaya geldi. Yüksek öğrenimini hukuk dalında yaptı. 1974 yılında Rostov Devlet Üniversitesi’nden mezun oldu. Yüksek lisansını da o tarihlerde doğrudan SBKP Merkez Komitesi’ne bağlı Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yaptı. 1984-1990 yılları arasında Özerk Abhaz SSC’nin o zamanlar bağlı olduğu, Gürcistan SSC’de, İçişleri Bakanlığı Politik Dairesi’nin başına getirildi. Mayıs 1990’da Abhazya’daki durumun iyice kritik bir hal alması üzerine bu görevinden istifa ederek Sohum’a geri döndü. 1991 yılında özerk ASSC Yüksek Konseyi üyeliğine seçildi. 1992-1993 tarihlerinde İçişleri Bakanı olarak görev yaptı. 1994-2000 yıllarında Moskova’da yaşadı. Sohum’a döndükten sonra 14 Şubat 2005 tarihinde Abhazya Cumhuriyeti Başbakanlığı’na atandı. 2009 yılında Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak seçildi. Aleksander Ankuab, Bagapş’ın ani ölümü üzerine 26 Ağustos 2011 günü yapılan seçimde Abhazya Cumhuriyeti’nin üçüncü cumhurbaşkanı olarak seçildi. 1 Haziran 2014’de görevinden istifa ederek ayrıldı. 

 

Abhazya Cumhuriyeti Dördüncü Cumhurbaşkanı

Raul Dzhumkoviç Hacımba 

21 Mart 1958 tarihinde Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Tkarçal şehrinde dünyaya geldi. . 1965 – 197 5yıllarında Tkarçal Şehri 5 Numaralı Okulu’nda okudu. 1975–1976 yıllarında Tkuarçal Devlet İl Elektronik Santralında çalıştı.

1976–1978 yıllarında Sovyet Birliği Ordusunda askerlik (muvazzaf) yaptı. 1978–1979 yıllarında ‘Gumısta’ tatil evinde çalıştı. 1979–1984 yıllarında Abhaz Devlet Üniversitesi’nin Hukuk fakültesini okuyup mezun oldu. 1984–1985 yıllarında Sohum Kimya Tesisi’nde hukuki danışmanı olarak çalıştı.

1985–1986 yıllarında Minsk şehrinde SSCB KGB (Devlet Güvenlik Komitesi) yüksekokulunda okuyup mezun oldu. 1986–1992 yıllarında Tvarçal şehri’nde KGB subayı olarak görev yaptı. 1992–1993 yıllarında Abhaz Doğu Cephesi istihbarat ve karşı casusluk servisi başkanıydı. 1993–1995 yıllarında Abhazya Cumhuriyeti Devlet Güvenliği organlarında görev yaptı. 1996–1999 yıllarında Abhazya Cumhuriyeti Devlet Gümrük Komitesi Başkan yardımcısı, kaçakçılık ile mücadele bölümü başkanı olarak görev yaptı.

1999–2003 yıllarında Devlet Güvenlik Servisi Başkanı, Savunma Bakanı, Abhazya Cumhuriyeti Başbakan Birinci Yardımcısı olarak görev yaptı. 2003-2004 yıllarında Abhazya Cumhuriyeti Başbakanlığı görevini yürüttü. 2005–2009 yıllarında Abhazya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı idi. 2009 yılından bu yana ‘Ulusal Birlik Forumu’ adlı siyasi partinin başkanıdır. 2012 yılından beri Abhazya Cumhuriyeti Parlamentosu – Halk Meclisi milletvekilidir. Tümgeneral rütbesi vardır. Abhaz Kurtuluş Savaşı’nda gösterdiği yararlılıklardan ötürü ‘Leon’ madalyasına layık görüldü. Evli, iki çocuk babasıdır.

24 Ağustos 2014 günü yapılan seçimlerde halk tarafından Abhazya’nın dördüncü cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.